Gemeenten doen stadscentra op slot voor "vervuilende" vrachtauto.
Stadscentra van Nederlandse gemeenten gaan binnenkort wellicht "op slot" voor Euro 1-, 2- of 3-vrachtauto's. Eind deze maand tekenen de overheid en het bedrijfsleven een Convenant dat dit soort maatregelen mogelijk maakt. Naar verwachting zullen vooral grotere gemeenten zoals Tilburg, Eindhoven, Haarlem, Delft, Den Bosch en Rotterdam het akkoord aangrijpen om de stadscentra verboden gebied te verklaren voor de meeste vrachtauto's. Alleen "schone" trucks (Euro 4, Euro 5, biodiesel of aardgas) komen er dan nog in. Verreweg de meeste distributietrucks voldoen niet aan de nieuwe norm. Sterker: nieuwe distributietrucks worden nog steeds voor het merendeel als Euro 3 aangeschaft. Importeur DaimlerChrysler Nederland waarschuwt: "De politiek heeft in de gaten dat schonere trucks gewoon te koop zijn en zal dat als argument hanteren om de luchtkwaliteit in de steden te verbeteren. Wij raden onze klanten daarom aan om hier nu al rekening mee te houden. Als ze een Euro 3 truck kopen, zullen veel stedelijke gebieden waarschijnlijk al dit jaar onbereikbaar voor ze worden."
Woordvoerder Jan van Gelderen van DaimlerChrysler denkt dat de extra kosten van een Euro 4- of Euro 5-motor de transportondernemers nog tegenhoudt. Een Euro 4 in een Mercedes-Benz Atego kost ongeveer 4500 euro extra, een Euro 5 wel 6500 euro. Daarnaast zijn er kosten voor AdBlue, het brandstof-additief dat enkele vervuilende elementen uit de verbrande diesel haalt. AdBlue kost 70 tot 80 cent per liter, en het verbruik varieert van 1 liter op 60 tot 100 kilometer.
Van Gelderen: "Daar tegenover staat dat je de extra investering van de winst kunt aftrekken door middel van de MIA, de milieu-investeringsaftrek.*)" Ondernemers die hun voertuig na ingebruikneming willen ombouwen, moeten rekening houden met veel hogere kosten. Een roetfilterinstallatie in de retrofit voor een Mercedes-Benz vrachtauto kost ongeveer 8500 euro.
Uit een webpoll die Transport en Logistiek Nederland in februari hield onder vervoerders, gaf 39% van de respondenten aan dat zij bij de aanschaf van nieuwe trucks overgaan op Euro 4 of Euro 5; 54% zei van niet en 7% antwoordde neutraal. Het lijkt erop dat vooral transportondernemers die gebruik maken van de Duitse snelwegen, de keuze maken voor een schonere motor. Gebruikers van Euro 4 en Euro 5 krijgen namelijk korting op de Maut, en daarmee valt de extra investering op termijn wel terug te verdienen. Een transportondernemer desgevraagd: "Wij hebben in december nog twee trekkers gekocht en voor Euro 3 gekozen. Waarom? Wij rijden op Spanje. Die milieu-investeringsaftrek is me wel bekend, maar onze voornaamste zorg is dat we winst zien te maken. Dan laat je het wel uit je hoofd om extra investeringen te doen."
Ook in een sector als de bouw is het gebruik van de schonere dieselmotor nog nauwelijks op gang gekomen. Kopers van een kipperchassis krijgen in de vrachtautowinkel het advies om nog even Euro 3 aan te schaffen. Deze trucks komen nauwelijks in stadscentra en ook niet in het buitenland, en na een aantal jaren intensief gebruik worden de meeste kippers geëxporteerd naar armere landen. Daar tegenover staat dat in het specifieke stadsvervoer een alternatief als aardgas nu vaste grond onder de voeten krijgt. In sommige gemeenten rijden stadsbussen al enkele jaren op gas, en diverse gemeenten gaan ertoe over om het gemeentelijk wagenpark om te bouwen naar deze relatief schone brandstof.
Dat is niet verwonderlijk, want het is lastig voor gemeenten om derden te verbieden wat men zelf wel doet. De partijen die betrokken zijn in het overleg voor het Convenant, verwachten op 21 maart tot overeenstemming te komen. Wat precies in het convenant komt te staan wordt geheim gehouden, maar de gemeente Eindhoven heeft een tipje van de sluier opgelicht. "De gemeenten streven naar een eenduidige aanpak en uitvoering van milieuzonering. Hiermee worden voor de vervoerssector herkenbare uitvoeringsregels geboden, waarop zij kan investeren in aanpassingen aan schoon vrachtvervoer. Vervolgens zullen overheid en bedrijfsleven samen een integraal maatregelenpakket binnen de milieuzones uitvoeren," aldus de Brabantse gemeente. Het overleg vindt plaats tussen het ministerie van VROM, een aantal gemeenten, KNV, TLN en EVO. Tekening van het Convenant was eerder gepland op 24 februari, maar de transportorganisaties hebben uitstel gevraagd om hun achterban te raadplegen.
Gevraagd naar het standpunt van TLN, zegt woordvoerder Esther Vorenkamp dat geen mededelingen aan de pers worden gedaan zolang er overleg wordt gevoerd. Het streven van de organisaties zal er ongetwijfeld op gericht zijn om uniformiteit in de regels te krijgen, en om een acceptabele overgangsregeling af te dwingen.
(9 maart 2006)
*) Voor ondernemers die investeren in bedrijfsmiddelen die zijn aangewezen als milieu-investeringen (investeringen in het belang van de bescherming van het Nederlandse milieu) geldt de milieu-investeringsaftrek. Hieronder kunnen tevens worden begrepen de kosten van een milieu-advies.
Bij een bedrag aan milieu-investeringen in een kalenderjaar van meer dan € 2.100 (€ 2.000) bedraagt de milieu-investeringsaftrek:
- voor milieu-investeringen die behoren tot categorie I: 40%
- voor milieu-investeringen die behoren tot categorie II: 30%
- voor milieu-investeringen die behoren tot categorie III: 15% (hieronder vallen de milieuvriendelijke motoren - red)
bron: Ministerie van Financiën.
