Volkswagen Transporter: het verhaal van de beroemdste bus ter wereld.
De Amersfoortse zakenman Ben Pon bespreekt in 1947 met de Britse bewindvoerders van de Duitse Volkswagenfabriek de mogelijke import van de Volkswagen Kever naar Nederland. Tijdens het gesprek schetst Pon een rechthoekige transportbus in zijn agenda. Hij krijgt de ingeving als hij in de fabriek een intern-transportwagen ziet die werknemers op een Kever-chassis hebben gebouwd. Het idee voor de Volkswagen Transporter is geboren. Het zou de beroemdste transportbus aller tijden worden, en het voorbeeld voor tientallen andere bedrijfsauto's.
—foto: Transportkar uit de Keverfabriek, waarop Ben Pon zijn idee baseerde
Zevenhonderdvijftig kilo laadvermogen zou de transportbus moeten hebben, en een evengroot eigen gewicht. In 1948 krijgt Pon - inmiddels Volkswagen-importeur in Nederland - bericht van de VW-directie dat zijn schets tot een echt prototype wordt uitgewerkt. Van de 'Typ 29 Transportwagen' worden twee varianten ontwikkeld, met een hoekige cabine die tijdens een windtunneltest wordt afgekeurd. Een derde variant wordt ontwikkeld, met een rondgevormde cabine die naadloos overgaat in het vrachtgedeelte.
Bij verdere tests blijkt het Keverchassis te zwak voor de opbouw van de bestelbus. Men besluit om voor de Typ 29 een zelfdragende carrosserie te ontwerpen; voor die tijd uniek. Daarmee is de scheiding tussen personenauto- en bestelautoproductie al in het eerste stadium een feit.
—foto: Het prototype van de VW Bus, nog op Keverchassis (1949)
Eind 1949 vindt de officiële presentatie plaats van de 'Typ 2', zoals de bus op dat moment wordt genoemd. "Een universele bedrijfswagen, die alle denkbare goederen kan vervoeren, overal ter wereld", luidt de toelichting bij de introductie. Net als bij de Kever zit de (luchtgekoelde) motor achterin en drijft de achterwielen aan. Zowel leeg als volgeladen zorgt dat voor een goede lastverdeling over de twee assen. De latere generaties van de bestelbus krijgen de aanduiding T1 tot en met T5. Pas in 1990 zou de benaming Transporter officieel als modelnaam worden geadopteerd.
Op 8 maart 1950 start in Wolfsburg de serieproductie van de T1. De specificaties zijn bescheiden: laadvermogen 760 kilo, eigen gewicht 990 kilo, 4 cilinder 1100 cc boxermotor. Motorvermogen 25 pk, topsnelheid 80 km/h. Afmetingen: 410 x 170 x 190 cm (lxbxh).
Het eerste jaar worden er 8059 exemplaren geproduceerd, voor toenmalige begrippen een droomstart. De bestelbus is alleen verkrijgbaar in de kleur blauw, andere kleuren kunnen eventueel door de dealers worden aangebracht. Volkswagen begint vrijwel direct met het bouwen van carrosserie-varianten, zoals een pickup en een personenbusje. In 1951 wordt de Samba-bus gepresenteerd, een luxe personenbus. Ombouwbedrijven beginnen met het maken van speciale uitvoeringen, zoals ambulances, brandweerauto's en kampeerauto's.
Als in 1955 de vraag naar de Volkswagenbus explosief blijft stijgen, moet de fabriek verhuizen. In Hannover wordt een nieuwe productiehal gebouwd. De jaarproductie stijgt tot zo'n 100.000 stuks. Ook internationaal breekt de Transporter door. In Brazilië, Zuid-Afrika en Australië worden assemblagefabrieken in gebruik genomen. De bekendheid van de auto stijgt tot grote hoogte. In de film Der Nackte Morgen waarin actrice Hildegard Knef uit de kleren gaat, is de T1 maar liefst 18 keer in beeld. In totaal zouden er 1,8 miljoen exemplaren van de band rollen.
In 1960 ontwikkelt Volkswagen de T2, maar deze wordt pas in 1967 aan pers en publiek gepresenteerd. De T2 is herkenbaar aan zijn ongedeelde voorruit, waar de T1 nog een 'split window' had, en aan de luchtinlaten voor de motor aan de voorzijde. Ten opzichte van zijn voorganger is hij groter, robuuster en vooral veiliger. De wegligging is verbeterd, de achteras versterkt. Een 1,6 liter motor wordt leverbaar, met 47 pk. En omdat de gemiddelde snelheid op de snelwegen toeneemt, is de bescherming voor de bestuurder aangepakt, met steviger portieren, stalen chassisbalken en een minder gevaarlijke stuurkolom.
—foto: T2 als ambulance.
—foto: Vier generaties bij elkaar. Vanaf linksonder, met de klok mee: T1 als Sambabus, T2 met experimentele gasturbinemotor, een late uitvoering van de T3 en tenslotte de T4
Het einde van de luchtgekoelde motor lijkt op dat moment al in zicht. De platte boxermotor, verantwoordelijk voor het het typische VW-geluid, kent een levensduur van slechts 44.000 kilometer. In Wolfsburg begint men aan de ontwikkeling van een nieuwe generatie motoren: watergekoelde diesels. Het zou tot 1981 duren voordat deze motoren eindelijk leverbaar werden. Ondertussen was, in 1979, de opvolger van de T2 verschenen: de T3. Bij de overgang naar de dieselmotor verschijnt aan de voorzijde van de Transporter een heuse grill waarachter de radiateur voor de motorkoeling schuilgaat.
—foto: Steyr Daimler Puch ontwikkelde een 4WD, waardoor de Transporter Sahara-bestendig werd
Dankzij het nieuwe model blijft Volkwagen de ranglijst van bedrijfsauto's aanvoeren. Er zijn inmiddels miljoenen exemplaren geproduceerd. Erkenning voor de inspanning van de ontwikkelafdeling komt als bij botsproeven de Transporter glansrijk als veiligste bestelauto uit de bus komt, veel beter dan de Japanse concurrentie. In 1985 wordt de Transporter Syncro op de markt gebracht, met een door Steyr-Daimler-Puch geproduceerde vierwielaandrijving.
In de tweede helft van de jaren tachtig wordt Volkswagen ingehaald door Ford. De nieuwe, gestroomlijnde Transit verdringt de Transporter van de eerste plaats. Tijd voor VW om de bakens te verzetten. En dat doet men. De T4, die in 1990 verschijnt, lijkt in niets op alle voorgangers. Het concept van achtergeplaatste motor met aandrijving op de achterwielen, maakt plaats voor de vooringeplaatste motor met voorwielaandrijving. Een totale ommezwaai, vergelijkbaar met de overstap van de Kever naar de Golf.
De T4 is op alle punten een verbetering. De schuin aflopende neus geeft de auto een betere aerodynamiek. De beenruimte voor de chauffeur neemt aanzienlijk toe en ook de botsveiligheid wordt weer verbeterd. Ook qua constructie is de T4 totaal nieuw. De laadruimte neemt aanzienlijk toe en het laadvermogen groeit tot maximaal 1200 kilogram. Voor volumineuze transporten komt er een verlengde uitvoering. Net als bij de voorgaande generaties, wordt de T4 leverbaar in tal van varianten, en dient hij als basis voor luxe personenbusjes, recreatievoertuigen en speciaal materieel zoals koelwagens, afvalwagens en hoogwerkers.
—foto: In 2004 werd de T5 gepresenteerd
In 2004 komt de T5 op de markt. Opnieuw een op tal van punten verbeterde bestelauto. Ditmaal is niet alleen een verlengde maar ook een verhoogde versie leverbaar, in totaal drie dakhoogtes zelfs. Dat is ook wel nodig, want auto's als de Ford Transit, Peugeot Boxer en ook de kleinere Fiat Scudo vormen een serieuze bedreiging voor de marktpositie. Met de komst van de T5, hoe doordacht ook, is dat probleem nog niet opgelost. Gelukkig voor Volkswagen kent de Transporter een schare fans die er niet over piekert om van merk te verwisselen.
De kwaliteit van de Volkswagen Transporter staat over het algemeen goed bekend. Een nadeel is het vrij hoge brandstofgebruik van vooral de oudere types. Oudere Transporters willen nog wel eens problemen hebben met roestvorming. Bekende plekken zijn de vloeren, dorpels, plaats van de accu en rond de ramen. Goed gerestaureerde exemplaren zijn erg in trek en brengen veel geld op.
(2 december 2006, laatste aanvulling: 25 mei 2008)
Update, 12 december 2008
Bij de Volkswagen Transporter T4 geeft soms de automatische versnellingsbak problemen, volg deze link voor meer informatie: TROS Radar - VW Transporter T4 Automaat. De Transporter T5 wordt in het algemeen door gebruikers als redelijk goed beoordeeld, voor beoordelingen zie topproduct.nl.
Update, januari 2009
Wij hebben de technische gegevens van de Volkswagen Transporter opgenomen. Klik hier.
Update, 21 augustus 2009
Volkswagen heeft een gefacelifte T5 geïntroduceerd met nieuwe, zuiniger motoren. Lees verder.
Vind Volkswagen bedrijfswagendealers op bedrijfsauto.com. |
